همایش علوم اجتماعی و علوم تربیتی ایران




عضویت در خبرنامه کنگره علوم اجتماعی


تماس با دبیرخانه

021-36621318

021-36621319

 

02189786524

conf.ntpco[at]gmail.com

جامعه شناسی انحرافات

6 شهریور 1395

یکی از محورهای نخستین همایش بین المللی علوم اجتماعی ایران جامعه شناسی انحرافات است. برای علاقه مندان به این بحث مقاله ای در این باب آورده شده است.

جامعه شناسی انحرافات (Social Deviance):

جامعه شناسی انحرافات یکی از حوزه های جامعه شناسی است که با رویکردهای مختلف جامعه شناختی و با روش های علمی به مطالعه انحرافات اجتماعی پرداخته و تلاش می کند تا مشخص کند که چه نوع رفتاری به عنوان انحراف اجتماعی تعریف می شود؛ چه کسی آن را تعریف می کند؛ چگونه و چرا مردم منحرف می شوند و این که جامعه چگونه با منحرفان برخورد می کند (احمدی، 1384: 11). این حوزه متضمن بررسی علمی مسائلی است که اجتماع، آنها را کجروی و انحراف قلمداد کرده است و در این حیطه می کوشد با تعریف پدیده انحراف رفتاری و تأمل در علل و دلایل بروز این پدیده، نسبت به تبیین آن اقدام کند. در جامعه شناسی انحرافات، انحراف محصول فرآیندهای اجتماعی مشخصی است که افراد را از نقش ها و گروه های بهنجار رانده، آنها را به اخذ تصورات منحرف درباره خود مجبور ساخته و امکان دسترسی به نقش ها و فعالیت های متعارف را برایشان محدود می کند. پس در این جامعه شناسی، نقطه عزیمت، «رفتار انحرافی» است و این به آن معناست که انحراف می تواند از سوی افراد مذهبی، قانون گرایان و شخصیت های بهنجار نیز صورت بگیرد و در مقابل، غیر مذهبی ها، قانون گریزان و افراد نابهنجار می توانند کاملاً غیر منحرف باشند (محمدی اصل، 1384: 17-14). جامعه شناسی انحرافات عمدتاً به عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر بزهکاری می پردازد و از میان این عوامل، کارگزاران جامعه پذیری جوانان نظیر: خانواده، مدرسه، گروه های هم سال و رسانه های جمعی را بیش تر مورد توجه قرار می دهد (احمدی، 1384: 131 و 130). در تعیین قلمرو جامعه شناسی انحرافات، باید گفت که این شاخه از جامعه شناسی، انحرافات و گسیختگی هایی را مورد مطالعه قرار می دهد که دارای ویژگی های زیر باشند:
1- عوامل مؤثر بر انحراف اجتماعی را نمی توان در ویژگی های زیستی و درونی فرد جست و جو کرد؛ بلکه علل رفتار انحرافی را باید گسیختگی ها و عدم تعادل و بی سازمانی در سازمان های اجتماعی دانست.
2- بی نظمی و اختلال در ساختارها و کارکردهای سازمان های اجتماعی و گروه ها موجب پیدایش بزهکاری و جرم می شود. بنابراین جامعه شناسی انحرافات باید بی سازمانی اجتماعی و گسیختگی و عدم تعادل در کارگروه ها و نهادهای اجتماعی را در رابطه با رفتار انحرافی مطالعه و بررسی کند.
3- جامعه شناسی انحرافات به پی آمدهای بی سازمانی اجتماعی و کارکردهای نامناسب سازمان ها و گروه های اجتماعی بر رفتار افراد پرداخته و بر این اساس عوامل اجتماعی مؤثر بر بزهکاری و جرم را مطالعه می کند.
4- این شاخه از جامعه شناسی بر این باور است که انحراف اجتماعی در بسترهای سازمانی و فرهنگی جامعه رخ می دهد و برای تبیین بزهکاری و جرم، مطالعه و ارزیابی عناصر فعال در درون بسترهای سازمانی و فرهنگی ضروری است.
5- جامعه شناسی انحرافات آن دسته از پدیده های اجتماعی را بررسی می کند که موجب ناسازگاری فرد با گروه یا نظم اجتماعی شده و فرد یا گروه در هم نوایی با هنجارها، ارزش ها، رسوم و عقاید جمعی دچار مشکل شده و قادر به ایفای نقش های محول شده نیستند.
6- جامعه شناسی انحرافات بر این باور است که بزهکاری و جرم بر افراد جامعه عارض نشده، بلکه بر گروه بندی های اجتماعی عارض می شود و اگر رفتار انحرافی به عنوان یک نقش اجتماعی در افرادی مشاهده می شود، به دلیل تعلق آنها به این گروه بندی های اجتماعی است.
7- جامعه شناسی انحرافات اذعان می دارد که اگرچه جوامع به لحاظ نظام های فرهنگی، حقوقی، سیاسی، اخلاقی و اجتماعی با هم تفاوت دارند، ولی در رابطه با رفتار انحرافی جنبه مشترکی که مورد توجه این شاخه از جامعه شناسی می باشد این است که رفتار انحرافی، آن دسته از رفتارهایی است که برخلاف ارزش ها، هنجارها و نظام حقوقی و اخلاقی جامعه بوده و فصل مشترک همه جوامع این است که این نوع رفتار با نظام حقوقی و اخلاقی جامعه در تقابل و تعارض است. بنابراین جامعه شناسی انحرافات با ویژگی های مشترک رفتار انحرافی یعنی در تضاد و تقابل بودن همه این رفتارها با نظام های اخلاقی، فرهنگی و حقوقی جوامع سر و کار دارد (همان، 16-14).
منبع :کاوه، محمد، (1391)، آسیب شناسی بیماری های اجتماعی (جلد اول)، تهران: نشر جامعه شناسان، چاپ اول 1391.


 علاقه مندان محترم می توانند جهت اطلاع بیشتر از مباحث علوم اجتماعی جهت ثبت نام کلیک نمایند.


347
مطالب مرتبط


لطفا با تكميل فرم ، نظرات ، پيشنهادات و انتقادات خود را در مورد مطلب منتشر شده با ما در ميان بگذاريد.
پيام شما پس از تاييد توسط مدير سايت ، منتشر خواهد شد.
 

 
Captcha


 
ثبت نام آنلاین

پوستر
حمایت معنوی

معرفی مجلات






مرکز همایش های بین المللی توسعه ایران